Mythe of feit: het effect van zittenblijven

MYTHE of FEIT

Zittenblijven heeft een positief

effect op het leren

Ondanks het feit dat de wetenschap zeer duidelijk is blijft het zittenblijven één van de hardnekkigste gewoonten in het onderwijs. Volgens het onderzoek van Hattie is het zelfs een van de zaken die echt een negatief leereffect hebben.

Uiteindelijk vermindert het leren bij iemand die zijn jaar overdoet in plaats van dat het stijgt. Want dezelfde informatie nog eens op dezelfde manier te horen krijgen wat kan hiervan de meerwaarde zijn?

Ondanks dat zoveel onderzoek de zinloosheid van het zittenblijven aantoont blijft het een populair gebruik. Maar waarom toch?

Meestal stellen de leerkrachten in aanvang vast dat er inderdaad wel een verbetering is van het leren omdat de student in kwestie de leerstof opnieuw verwerkt. Maar van zodra studenten met andere of nieuwe inhoud geconfronteerd wordt verdwijn t dat positieve effect al snel.

 In recent onderzoek door de KU Leuven wordt dat beeld bevestigd. Men onderzocht leerlingen die het eerste leerjaar twee keer moesten volgen, en men ontdekte dat zittenblijven in dat geval nauwelijks positieve effecten heeft op hun verdere ontwikkeling. Integendeel, als men vergeleek met leerlingen die gelijkaardig waren qua resultaten maar niet moesten zittenblijven, bleek dat die laatste groep op korte en op lange termijn beter presteerde voor wiskunde en technisch lezen.

Let op: dat wil niet zeggen dat je de leerlingen die bepaalde inzichten niet gekregen hebben zomaar moet laten overgaan. Nee, het is cruciaal dat ze net worden begeleid.

Het is nog vaak een taboe, maar versnellen heeft wel degelijk een positief leereffect. Versnellen is het leerlingen een jaartje laten vooruitlopen (meestal in de basisschool), of voor bepaalde inhouden laten vooruitlopen. Vaak wordt dan geopperd dat er bij versnelling mogelijk emotionele problemen kunnen ontstaan. Hattie draait de vraag om: welke emotionele problemen kunnen er ontstaan als iemand zich op school verveelt of niet uitgedaagd weet? En dan spreken we nog niet over het welbevinden van iemand die te horen krijgt dat hij of zij faalt ...

Conclusie:

Zittenblijven lijkt in eerste instantie te helpen, maar heeft het al gauw een negatief effect.